Κλιματικός νόμος και Αγρο-διατροφή

O Κλιματικός Νόμος (ν. 4936/2022), συνιστά το πλαίσιο για τη βελτίωση της ανταπόκρισης της Ελλάδας στην κλιματική κρίση και τη διασφάλιση της σταδιακής μετάβασης της χώρας στην κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.

Σύμφωνα με το πλαίσιο αυτό, οι φορείς υλοποίησης ορισμένων κατηγοριών έργων και δραστηριοτήτων υποχρεούνται, έως το 2030, να έχουν μειώσει τις εκπομπές τους, τουλάχιστον κατά 30% σε σχέση με το 2019, με αναγωγή στην κατάλληλη μονάδα προϊόντος και έργου.

Οι δραστηριότητες των εταιρειών επεξεργασίας τροφίμων, των εταιρειών λιπασμάτων και των κτηνοτροφικών μονάδων εμπίπτουν στις διατάξεις του Κλιματικού Νόμου και γενικότερα στις διατάξεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, όπως χαρακτηριστικά στην υποχρέωση υποβολής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων στην αρμόδια αρχή και τη λήψη απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ), πριν την έναρξη της λειτουργίας τους.

Σημαντικό κριτήριο είναι το μέγεθος της δραστηριότητας, βάσει των αντίστοιχων προβλέψεων για κάθε επιμέρους Ομάδα στις σχετικές υπουργικές αποφάσεις και παραρτήματα (ΚΥΑ 2471 (2016) και ΚΥΑ 3833 (2020)).

Αντιθέτως, οι μεμονωμένοι παραγωγοί, εμπίπτουν κατά κύριο λόγο στην έννοια της μικρής ή πολύ μικρής επιχείρησης, όπως αύτη ορίζεται στο Παράρτημα της Σύστασης 2003/361/ΕΚ της Επιτροπής της 6ης Μαΐου 2003 «σχετικά με τον ορισμό των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων» (L 124). Κατά τούτο, εξαιρούνται κατά κανόνα από πολλές από τις αντίστοιχες δεσμεύσεις.

Σε κάθε περίπτωση, ο καθοριστικός παράγοντας για την υπαγωγή μιας δραστηριότητας/έργου σε περιβαλλοντικές δεσμεύσεις είναι το μέγεθος της παραγωγής της δραστηριότητας/έργου, της καταναλισκόμενης ενέργειας ή των εκλυόμενων ρύπων.

Εταιρείες επεξεργασίας τροφίμων, λιπασμάτων και κτηνοτροφικών μονάδων που εμπίπτουν στις διατάξεις του Κλιματικού Νόμου

Με βάση το Άρθρο 19 του 4936/2022, στην απαίτηση μείωσης ρύπων επίσης εμπίπτουν, τα έργα και οι δραστηριότητες κατηγορίας Α’ του άρθρου 1 του ν. 4014/2011 (Α’ 209), που κατατάσσονται στις ακόλουθες ομάδες και δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ), ενώ και οι εκθέσεις υποβάλλονται από το 2026:

  • 4η Ομάδα – συστήματα περιβαλλοντικών υποδομών,
  • 6η Ομάδα – τουριστικές εγκαταστάσεις και έργα αστικής ανάπτυξης, κτιριακού τομέα, αθλητισμού και αναψυχής,
  • 7η Ομάδα – πτηνοκτηνοτροφικές εγκαταστάσεις,
  • 8η Ομάδα – υδατοκαλλιέργειες,
  • 9η Ομάδα – βιομηχανικές δραστηριότητες και συναφείς εγκαταστάσεις.

Προθεσμίες, Περιοδικότητα και Κυρώσεις

Σε ό,τι αφορά τον κλάδο της Αγρο-διατροφής, δηλαδή τις ομάδες 7, 8 και 9, έως την 1η Ιανουαρίου 2026 και για το σύνολο των υφιστάμενων έργων και δραστηριοτήτων των παραπάνω κατηγοριών, θα πρέπει να υποβάλλουν σχετικές εκθέσεις προκειμένου να αποτυπωθεί ο τρόπος συμμόρφωσης με το στόχο μείωσης των εκπομπών.

Από το 2026 και έως την 31η Οκτωβρίου κάθε έτους, θα υποβάλλεται έκθεση σχετικά με τις εκπομπές του προηγούμενου έτους, η οποία θα επαληθεύεται από αναγνωρισμένο φορέα. Η έκθεση υπέχει θέση φακέλου τροποποίησης Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) της παρ. 6 του άρθρου 11 του ν. 4014/2011 (Α’ 209).

Κυρώσεις υπό την μορφή προστίμου θα επιβάλλονται για κάθε μέρα καθυστέρησης της υποβολής καθώς και σε περίπτωση μη επίτευξης του στόχου.

Τι πρέπει να κάνει μια επιχείρηση τώρα

Οι περισσότερες επιχειρήσεις δεν είναι επαρκώς ενημερωμένες σχετικά με τις απαιτήσεις του Κλιματικού Νόμου, ενώ πολλές δεν γνωρίζουν ακόμα ότι τους αφορά. Πρώτα απ’ όλα λοιπόν είναι σημαντικό οι επιχειρήσεις να έρθουν σε επαφή με ειδικούς συμβούλους σε θέματα βιωσιμότητας και ανθρακικού αποτυπώματος. Αυτό θα τους επιτρέψει να ενημερώνονται επαρκώς και εγκαίρως σχετικά με τις εξελίξεις που προκύπτουν. Κάποιες επιχειρήσεις έχουν εσωτερικά κατάλληλα στελέχη, ενώ άλλες θα πρέπει να αναζητήσουν εξωτερικό συνεργάτη. Οι επιχειρήσεις από την πλευρά τους είναι σημαντικό να οργανώσουν τα δεδομένα τους με τέτοιο τρόπο ώστε αυτά να μπορούν εύκολα να αντληθούν και να αξιοποιηθούν για την έκθεση του Κλιματικού Νόμου. Εσωτερικά η κάθε επιχείρηση ορίζει μια ομάδα εργασίας ή ένα άτομο που θα αναλάβει το κομμάτι της συλλογής δεδομένων και την άμεση επικοινωνία με τον σύμβουλο.

Τι θα περιέχει η έκθεση ρύπων

Η έκθεση υποβάλλεται στην αρμόδια για την περιβαλλοντική αδειοδότηση αρχή, προκειμένου να αποτυπωθεί ο τρόπος συμμόρφωσης με τον στόχο μείωσης των εκπομπών, σε σχέση με το έτος αναφοράς 2019. Κάθε έτος υποβάλλεται έκθεση που αφορά στο προηγούμενο.

Βάσει των υφιστάμενων οδηγιών, οι ετήσιες εκθέσεις δεν είναι απαραίτητο να αποτυπώνουν κάποια μείωση εκπομπών σε σχέση με το 2019. Θα πρέπει όμως να αποτυπώνεται με σαφήνεια ο τρόπος συμμόρφωσης του συγκεκριμένου έργου ή δραστηριότητας με τον στόχο μείωσης των εκπομπών, δηλαδή τόσο τα μέσα επίτευξής του όσο και το χρονοδιάγραμμα και τα ενδιάμεσα χρονικά σημεία στα οποία θα έχουν επιτευχθεί επιμέρους μειώσεις, έως τον τελικό στόχο.

Πώς διασφαλίζεται η ποιότητα των εκθέσεων

Η πραγματοποίηση των ελέγχων των εγκαταστάσεων της παρ. 1 ανατίθεται από τον φορέα του έργου ή της δραστηριότητας, σε επαληθευτή, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο είναι επίσημα αναγνωρισμένο από την σχετική κοινή υπουργική απόφαση.

Οι ετήσιες εκθέσεις απογραφής που υποβάλλουν οι φορείς εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων που υπάγονται στο ΣΕΔΕ, ελέγχονται και επαληθεύονται κατά τα προβλεπόμενα στον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2018/2067 της Επιτροπής.

Γιατί να επικοινωνήσετε με την Smart Agro Hub SA σχετικά με τον Κλιματικό Νόμο

Η Smart Agro Hub μπορεί να υποστηρίξει όλες τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της Αγρο-διατροφής στις κινήσεις που πρέπει να κάνουν για να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις του Κλιματικού Νόμου, καθώς έχει:

  • Σύμβουλους με πολυετή γνώση και εμπειρία στο ανθρακικό αποτύπωμα και σε θέματα βιωσιμότητας
  • Άμεσα κανάλια επικοινωνίας με κρατικούς φορείς και στελέχη αρμόδια του Κλιματικού Νόμου
  • Συνεργασία με νομικά στελέχη που εξειδικεύονται στο περιβαλλοντικό δίκαιο

Διαβάστε αναλυτικά το Νόμο 4936/2022: https://www.e-nomothesia.gr/kat-periballon/nomos-4936-2022-phek-105a-27-5-2022.html

Facebook
Twitter
LinkedIn